دامنه gram تلگرام چیست؟ ماجرای درخواست تلگرام و آنچه واقعاً می‌دانیم

پاول دوروف روز ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ خبر داد که تلگرام برای در اختیار گرفتن پسوند دامنه .gram درخواست داده است — و اگر تأیید شود، هر آیدی تلگرام می‌تواند به یک نشانی اینترنتی مثل durov.gram تبدیل شود. اما بین این خبر و لحظه‌ای که چنین نشانی‌ای واقعاً باز شود، مسیری چندساله و پر از «اگر» وجود دارد. در این مقاله دقیقاً می‌گوییم چه چیزی قطعی است، چه چیزی فقط ادعاست، و چه چیزی هنوز معلوم نیست.

ماجرا چیست؟

پاول دوروف، بنیان‌گذار تلگرام، در کانال رسمی و تأییدشده‌اش پستی منتشر کرد با این مضمون:

«تلگرام برای دامنه .gram درخواست داده است. اگر این درخواست از سوی آیکان تأیید شود، یک میلیارد کاربر تلگرام می‌توانند دامنه سطح دوم مخصوص خودشان را داشته باشند. برای مثال ‎@durov‎ نشانی durov.gram و ‎@monk‎ نشانی monk.gram را می‌گیرد. کاربران می‌توانند وب‌سایت‌های تعاملی خودشان را که روی سرورهای تلگرام میزبانی می‌شود، فقط با نوشتن یک پیام (پرامپت) راه بیندازند.»

او همین متن را با اندکی تفاوت در حساب ایکس (توییتر سابق) خود هم منتشر کرد. تا این لحظه هیچ پست وبلاگ رسمی و هیچ اطلاعیه مطبوعاتی از سوی خودِ تلگرام درباره این موضوع منتشر نشده و تنها منبع خبر، همین دو پست شخصی است.

به بیان دقیق‌تر: تلگرام اعلام کرده که درخواست داده. این با «تلگرام دامنه را گرفت» فاصله زیادی دارد — و متأسفانه بخشی از بازنشرهای این خبر همین تفاوت را نادیده گرفته‌اند.

اصلاً «دامنه سطح بالا» یعنی چه؟

اگر با اصطلاحات دامنه آشنا نیستید، این بخش همه چیز را روشن می‌کند. هر نشانی اینترنتی از راست به چپ خوانده نمی‌شود؛ از آخر معنا پیدا می‌کند:

• دامنه سطح بالا (TLD) — همان تکه آخر: .com، .ir، .org. به آن «پسوند دامنه» هم می‌گویند. این همان چیزی است که تلگرام می‌خواهد: پسوند .gram.
• دامنه سطح دوم — تکه‌ای که درست قبل از آن می‌آید و معمولاً اسم شماست: در google.com بخش google، و در ادعای تلگرام، آیدی شما.

نکته مهم این است که داشتن یک پسوند دامنه، یعنی مالکیت یک «منطقه» (zone) کامل روی اینترنت. صاحب آن پسوند تصمیم می‌گیرد چه کسی زیر آن نشانی بگیرد و چه کسی نگیرد. امروز حدود ۴۰۱ میلیون دامنه در کل اینترنت ثبت شده که حدود ۱۶۶ میلیون آن فقط .com است.

آیکان (ICANN) کیست و چرا اجازه‌اش لازم است؟

آیکان یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در آمریکاست که هماهنگی نام‌ها و نشانی‌های اینترنت را بر عهده دارد. هیچ شرکتی نمی‌تواند خودسرانه یک پسوند دامنه بسازد؛ باید از آیکان درخواست کند و مراحل ارزیابی را بگذراند.

آیکان بعد از بیش از یک دهه، دور جدید پذیرش درخواست‌ها را باز کرد:

یعنی نزدیک‌ترین نقطه‌ای که می‌شود صحت این خبر را بررسی کرد، همان «روز افشا» است. آن روز مشخص می‌شود که اولاً آیا اصلاً درخواستی برای .gram ثبت شده، ثانیاً چه کسی آن را داده، و ثالثاً آیا شرکت دیگری هم همین پسوند (یا پسوندی شبیه آن) را خواسته است یا نه.

یک نکته که معمولاً اشتباه فهمیده می‌شود: حضور یک نام در فهرست روز افشا فقط یعنی «درخواست ثبت و پذیرفته شده»، نه «تأیید شده».

چرا تلگرام دنبال پسوند خودش است؟ ماجرای قطعی t.me

این بخش، دلیل واقعی ماجراست و در بیشتر پوشش‌های خبری غایب است.

همه لینک‌های تلگرام — کانال‌ها، لینک‌های دعوت، مینی‌اپ‌ها، کیف پول و آیدی‌های کلکسیونی — روی دامنه t.me سوار هستند. اما t.me متعلق به تلگرام نیست؛ زیر پسوند .me (دامنه کشوری مونته‌نگرو) ثبت شده و ثبت‌کننده آن پسوند، حرف آخر را می‌زند.

در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ دقیقاً همین اتفاق افتاد: ثبت‌کننده .me دامنه t.me را در وضعیت تعلیق (serverHold) قرار داد و این دامنه از سامانه نام‌های اینترنت خارج شد. نتیجه: لینک‌های تلگرام در سراسر جهان از کار افتادند — حدود یک روز. تلگرام در آن مدت کاربران را به telegram.me ارجاع داد و دوروف علناً گفت هیچ اطلاع قبلی‌ای دریافت نکرده بود. (بنا بر گزارش‌ها علت به تحریم‌های آمریکا مربوط بود، اما این علت هرگز رسماً تأیید نشد.)

آیا واقعاً یک میلیارد نفر «دامنه» می‌گیرند؟

اینجا باید بین دو چیز که شبیه هم به نظر می‌رسند تفاوت گذاشت، چون تفاوتشان همه چیز را عوض می‌کند:

• دامنه ثبت‌شده واقعی — مثل وقتی example.com می‌خرید. طبق قرارداد آیکان، هر ثبت باید از طریق یک «ثبت‌کننده معتبر» انجام شود و برای هر نام، سالانه هزینه‌ای به آیکان پرداخت می‌شود.
• زیردامنه (Subdomain) — مثل durov.t.me که تلگرام همین حالا می‌سازد. اینجا هیچ ثبتی انجام نمی‌شود، هیچ ثبت‌کننده‌ای در کار نیست و هیچ هزینه‌ای هم به ازای هر کاربر پرداخت نمی‌شود.

حالا حساب کنید: نرخ فعلی آیکان حدود ۰٫۲۵۷۵ دلار برای هر نام در سال است. یک میلیارد نام یعنی چیزی حدود ۲۵۷ میلیون دلار در سال فقط بابت حق آیکان — و با احتساب لایه ثبت‌کننده‌ها، رقم به حدود ۴۵۷ میلیون دلار در سال می‌رسد؛ آن هم پیش از یک ریال هزینه زیرساخت. برای مقایسه: یک میلیارد نام تقریباً ۲٫۵ برابر کل دامنه‌های ثبت‌شده روی کره زمین است.

ضمن اینکه قرارداد آیکان اجازه نمی‌دهد صاحب یک پسوند خودش هرچقدر خواست نام فعال کند؛ سقف نام‌هایی که یک ثبت‌کننده می‌تواند مستقیماً برای خودش فعال کند ۱۰۰ نام است.

یک لایه دیگر هم هست: اگر تلگرام پسوندش را به‌عنوان «برند اختصاصی» ثبت کند، طبق قواعد آیکان فقط خودِ شرکت و شرکت‌های وابسته‌اش می‌توانند مالک نام‌ها باشند و یک شخص حقیقی اصلاً نمی‌تواند مالک نام باشد. اگر آن حالت را انتخاب نکند، کاربران می‌توانند مالک واقعی باشند. اینکه تلگرام کدام مسیر را انتخاب کرده، هنوز عمومی نشده و تا روز افشا قابل دانستن نیست.

چه زمانی واقعاً راه می‌افتد؟

پاسخ کوتاه: نه امسال، نه سال آینده. آیکان هیچ تاریخی برای فعال شدن اولین پسوندهای این دور اعلام نکرده و تنها افق رسمی‌اش این است که فرآیندهای ارزیابی و واگذاری این دور «تا حدود ۳۰ ژوئن ۲۰۳۰» ادامه دارد.

دو نمونه واقعی که نشان می‌دهد این مسیر چقدر طولانی است:

• پسوند .web در سال ۲۰۱۲ درخواست داده شد، در ۲۰۱۶ به قیمت ۱۳۵ میلیون دلار در مزایده فروخته شد و تازه در ژوئیه ۲۰۲۶ فعال شد — ۱۴ سال.
• پسوندهای .corp، .home و .mail هرگز فعال نشدند و در ۲۰۱۸ برای همیشه متوقف شدند.

در دور قبلی (۲۰۱۲) از بسته شدن پنجره تا اولین واگذاری‌ها حدود ۱۸ ماه طول کشید. ناظران صنعت، زودترین زمان فعال شدن پسوندهای دور جدید را حدود سه‌ماهه دوم ۲۰۲۸ تخمین می‌زنند — که این یک برآورد غیررسمی است، نه عدد آیکان.

یک ریسک اختصاصی هم برای همین کلمه وجود دارد: «gram» یک واژه کوتاه و عمومی است (واحد جرم). اگر شرکت دیگری هم همان پسوند یا پسوندی شبیه آن را خواسته باشد، پرونده به مزایده آیکان می‌رود و مسیر طولانی‌تر می‌شود.

چرا اسم «گرام»؟ ربطش به ارز دیجیتال تلگرام

انتخاب این اسم اتفاقی نیست و یک تاریخچه شش‌ساله پشتش است:

• ۲۰۱۸: تلگرام ارزی به نام گرام (Gram) برای بلاک‌چین خودش طراحی کرد و حدود ۱٫۷ میلیارد دلار جذب سرمایه کرد.
• ۲۰۱۹–۲۰۲۰: کمیسیون بورس آمریکا (SEC) جلوی آن را گرفت. پرونده با بازگرداندن ۱٫۲۲۴ میلیارد دلار به سرمایه‌گذاران و جریمه ۱۸٫۵ میلیون دلاری بسته شد و تلگرام از پروژه کنار کشید.
• ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵: جامعه توسعه‌دهندگان شبکه را با نام TON ادامه داد و ارز آن «تون‌کوین» نام گرفت.
• خرداد ۱۴۰۵ (ژوئن ۲۰۲۶): با رأی جامعه، نام ارز از تون‌کوین به گرام (GRAM) بازگشت. دقت کنید که نام خود بلاک‌چین همچنان TON است و فقط نام ارز عوض شد — این نکته را خیلی از رسانه‌ها اشتباه گزارش کردند. جزئیات کامل را در مقاله تغییر نام تون‌کوین به گرام نوشته‌ایم.
• مرداد ۱۴۰۵: حالا نوبت پسوند .gram است.

به بیان دیگر، «گرام» در حال تبدیل شدن به چتر برند تلگرام است: هم نام ارز، هم نام کیف پول، و حالا احتمالاً نام قلمرو اینترنتی‌اش.

«ساخت سایت با یک پیام» یعنی چه؟

بخش دوم ادعای دوروف این است که کاربران می‌توانند با نوشتن یک پیام، وب‌سایت تعاملی خودشان را بسازند که روی سرورهای تلگرام میزبانی می‌شود.

باید صریح باشیم: چنین قابلیتی امروز وجود ندارد. در فهرست رسمی قابلیت‌های هوش مصنوعی تلگرام هیچ اشاره‌ای به ساخت وب‌سایت نیست؛ نزدیک‌ترین چیزی که تلگرام معرفی کرده، «ساخت ربات توسط ربات با یک ضربه» است. تلگرام برای این وعده نه زمان‌بندی اعلام کرده، نه نسخه آزمایشی.

در مقابل، زیرساختش بی‌ربط هم نیست: تلگرام شبکه پردازش هوش مصنوعی خودش (Cocoon) را دارد و بخشی از قابلیت‌های فعلی‌اش روی همان اجرا می‌شود. اگر کنجکاوید تلگرام در ماه‌های اخیر چه چیزهایی اضافه کرده، آپدیت ۷.۰ تلگرام را ببینید.

برای کاربران ایرانی چه معنایی دارد؟

سه نکته عملی:

• فعلاً هیچ کاری برای انجام دادن وجود ندارد. نه ثبت‌نامی باز است، نه لیست انتظاری، نه پیش‌خریدی. اگر پسوند .gram روزی فعال شود، سال‌ها بعد خواهد بود.
• مراقب کلاهبرداری باشید. این دقیقاً همان نوع خبری است که موج «پیش‌فروش دامنه» و «رزرو آیدی» راه می‌اندازد. هیچ‌کس امروز نمی‌تواند به شما .gram بفروشد یا برایتان رزرو کند؛ چون هنوز حتی معلوم نیست این پسوند وجود خارجی پیدا کند.
• ارزش آیدی تلگرام ممکن است بالاتر برود. اگر آیدی‌ها روزی به نشانی اینترنتی تبدیل شوند، آیدی‌های کوتاه و باکیفیت ارزش بیشتری پیدا می‌کنند. توجه کنید که بازار خرید و فروش آیدی‌های کلکسیونی تلگرام از قبل روی فرگمنت وجود دارد و این خبر می‌تواند به آن گرما بدهد — اما این یک حدس است، نه توصیه خرید.

چه چیزهایی هنوز معلوم نیست؟

صادقانه‌ترین بخش این مقاله همین است. تا امروز پاسخ این پرسش‌ها را نمی‌دانیم:

• آیا واقعاً درخواستی ثبت شده است؟ (تا روز افشا قابل بررسی نیست)
• آیا شرکت دیگری هم همین پسوند را خواسته است؟
• کاربران مالک واقعی نام خواهند بود یا صرفاً یک زیردامنه تلگرامی می‌گیرند؟
• اگر کسی تلگرام را ترک کند، نامش چه می‌شود؟ آیا قابل انتقال است؟
• قیمتش چقدر است؟ رایگان، همراه پرمیوم، یا فروش روی فرگمنت؟ (هیچ چیزی اعلام نشده و هر عددی که جایی دیدید، ساختگی است)
• نسبتش با آیدی‌های کلکسیونی موجود چه خواهد بود؟

سوالات پرتکرار

دامنه .gram چیست؟

یک «پسوند دامنه» (دامنه سطح بالا) که تلگرام اعلام کرده برای در اختیار گرفتنش به آیکان درخواست داده است. در صورت تأیید، آیدی کاربران می‌تواند به نشانی‌هایی مثل durov.gram تبدیل شود. این پسوند هنوز وجود ندارد و فعال نیست.

آیا آیکان تأیید کرده است؟

خیر. آیکان تا «روز افشا» — که تاریخ دقیقش نیمه سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام می‌شود و حداکثر تا حدود ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود — نه نام درخواست‌دهندگان را منتشر می‌کند و نه فهرست پسوندهای درخواست‌شده را.

چطور می‌توانم دامنه .gram بگیرم؟

فعلاً به هیچ شکلی نمی‌توانید. هیچ ثبت‌نام، پیش‌ثبت‌نام یا لیست انتظار رسمی وجود ندارد. هر سایت یا شخصی که ادعا کند می‌تواند الان برای شما .gram ثبت یا رزرو کند، کلاهبردار است.

چه زمانی فعال می‌شود؟

آیکان تاریخی اعلام نکرده است. با توجه به تجربه دور قبلی، برآورد غیررسمی ناظران صنعت حدود سال ۲۰۲۸ است و پرونده‌های پرمناقشه می‌توانند سال‌ها بیشتر طول بکشند؛ پسوند .web از درخواست تا فعال شدن ۱۴ سال طول کشید.

قیمتش چقدر خواهد بود؟

اعلام نشده است. هیچ قیمتی برای .gram از سوی تلگرام منتشر نشده و هر رقمی که در فضای مجازی می‌بینید، حدس یا کلاهبرداری است.

آیا این همان ارز دیجیتال گرام است؟

خیر. «گرام» نام ارز دیجیتال شبکه TON است (که خرداد ۱۴۰۵ از تون‌کوین به گرام تغییر نام داد) و .gram یک پسوند دامنه است. هم‌نام هستند اما دو چیز کاملاً متفاوتند.

آیا آیدی فعلی‌ام خودکار تبدیل به دامنه می‌شود؟

دوروف چنین چیزی را توصیف کرده، اما هیچ سازوکار رسمی‌ای اعلام نشده و تا زمانی که پسوند تأیید و فعال نشود، این موضوع قابل تضمین نیست.

جمع‌بندی

خبر واقعی است: پاول دوروف اعلام کرده تلگرام برای پسوند .gram درخواست داده. اما بین این اعلام و نشانی‌ای که واقعاً در مرورگر باز شود، سه شرط بزرگ فاصله است — اینکه درخواست واقعاً ثبت شده باشد، اینکه رقیبی برای همان پسوند نباشد، و اینکه فرآیند چندساله آیکان را با موفقیت بگذراند.

انگیزه‌اش هم کاملاً منطقی است: قطعی یک‌روزه t.me در تیر ۱۴۰۵ نشان داد تکیه کردن کل زیرساخت لینک یک پیام‌رسان جهانی بر دامنه‌ای که مالکش نیستی، چقدر شکننده است. اما تا اطلاع ثانوی، durov.gram یک وعده است، نه یک نشانی. نزدیک‌ترین تاریخی که ارزش پیگیری دارد، اعلام «روز افشا» در نیمه سپتامبر ۲۰۲۶ است.